Rijksmuseum Boerhaave – Gouden Eeuw

Tentoonstelling: Gouden Eeuw, herinrichting
Ontwerpbureau: OPERA Amsterdam, Studio Louter, Bruns B.V.
Looptijd tentoonstelling: open sinds 15 december 2017
Looptijd bezoekersonderzoek: februari – mei 2018

Over de casestudie

Over het museum
Het in Leiden gevestigde Rijksmuseum Boerhaave is het ‘Rijksmuseum voor de Geschiedenis van de Natuurwetenschappen en Geneeskunde’ en is vernoemd naar Herman Boerhaave (1668-1738). Hij was een alleskunner (arts, anatoom, botanicus, scheikundige, humanist en onderzoeker) en was verbonden aan de Leidse universiteit als docent, hoogleraar en rector magnificus. Het museum telt twee verdiepingen en omvat 24 zalen. Op de begane grond presenteert het museum tijdelijke tentoonstellingen. De verdieping is gereserveerd voor de vaste presentatie. Gerangschikt naar vijf thema’s behandelt het museum de belangrijkste ontdekkingen en ontwikkelingen binnen de wetenschapsgeschiedenis. De totale collectie omvat vijf eeuwen wetenschappelijk onderzoek. Door een intensieve samenwerking met kopstukken uit de wetenschap van vandaag biedt Rijksmuseum Boerhaave bezoekers van alle leeftijden een intrigerende kijk in de wereld van wetenschap vroeger, nu en in de toekomst.

Herinrichting
In december 2017 werd, na een herinrichting van 1,5 jaar, het nieuwe Rijksmuseum Boerhaave geopend. Naast een volledig heringerichte vaste presentatie ondergingen ook de ontvangstmogelijkheden van de congresruimtes, het museumcafé, de entree en de museumwinkel een metamorfose.

Gouden Eeuw
Voor dit onderzoek zijn de eerste twee thema’s (Gouden Eeuw en Ziekte & Gezondheid, zie hier) meegenomen als casestudies. Gouden Eeuw gaat over de wetenschappelijke omslag in de 17e eeuw en de veranderende kijk op de wereld. Voorheen waren de inzichten voornamelijk kritiekloos overgenomen van Griekse en Romeinse geleerde filosofen. Vanaf de 17e eeuw ging men meer zelf experimenteren en observeren en kwam men daardoor tot nieuwe inzichten. De wetenschap van die tijd is nog steeds van bepalende invloed op ons huidige manier van denken.

De eerste zaal van de Gouden Eeuw laat de bezoeker onderdompelen in de sterrenkunde en toont hoe de kosmos in elkaar zit. Verteld wordt hoe men in 1600 steeds meer overtuigd raakte van het idee dat niet de aarde maar de zon het middelpunt was van ons planetenstelsel. Goed uitgelichte topobjecten, boeken, digitale magazines en muurprojecties vullen de ruimte. In de tweede zaal staan de thema’s cartografie, kennis van de natuur en de anatomie, de microscopie en de vroege sterrenkunde centraal, met daarbij behorende wetenschappers als Vesalius, Antoni van Leeuwenhoek en Christiaan Huygens. Objecten, projecties, digitale magazines en spellen wisselen elkaar af. Wetenschappelijke instrumenten die je als bezoeker kan bedienen laten je experimenteren alsof het een practicum is.

Beide zalen zijn in een donkere sfeer ingericht: donkerblauwe wanden, uitgelichte topobjecten en uitgelichte werktafels maken het tot sfeervolle zalen. De inrichting roept een ‘magische sfeer’ op en voelt, zoals OPERA Amsterdam het omschrijft, als een soort “schatkamer waarin je echt aan het ontdekken bent.”

Resultaten

208 bezoekers hebben de enquête ingevuld. 32 bezoekers zijn gedurende hun bezoek geobserveerd en met 11 respondenten zijn persoonlijke gesprekken gevoerd. De reacties van het publiek laten zien dat bezoekers de zaal leerzaam vonden (79%), maar er ook door waren geïnspireerd (75%). Er worden tijdens de focusgroep veel complimenten gemaakt over de vormgeving en de wisselende manier waarop content wordt aangeboden. ‘Stimulerend, plezierig en levendig’ zijn de meest voorkomende antwoorden op de vraag hoe deze testpanels de ruimte omschrijven.

Lees het hele rapport: Rapportage Rijksmuseum Boerhaave

Recommended Posts