Zuiderzeemuseum – Overspoeld

Tentoonstelling: Overspoeld
Ontwerpbureau: Perspekt
Looptijd tentoonstelling: 26 maart – 23 oktober 2016
Looptijd bezoekersonderzoek: juli – september 2016

Over de casestudie

Over het museum
Het in 1948 geopende Zuiderzeemuseum laat de geschiedenis, actualiteit en toekomst van de voormalige Zuiderzee zien, met haar gemeenschappen, ambachten en water. Om deze geschiedenis goed te illustreren, is in 1983 tevens een buitenmuseum geopend waar de verschillende dorpen, bouwstijlen en gebruiken rondom de Zuiderzee tot leven komen. Het oorspronkelijk gehanteerde tijdskader, de periode 1880-1930, is in 2006 voor het eerst losgelaten toen een verbinding werd gelegd tussen de historische collectie en hedendaagse vormgeving. Vanaf 2009 zoekt het museum een nadrukkelijker verankering in de regio, waardoor het ook zijn verbindende rol tussen de gemeenschappen van de Zuiderzeeregio heeft versterkt.

Overspoeld
In 2016 herdacht het Zuiderzeemuseum, samen met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK), de grote overstroming van 1916 in het Zuiderzeegebied met de tentoonstelling Overspoeld. Doel van Overspoeld was om bezoekers de impact te laten zien van de watersnoodramp en hen te stimuleren om dit te kaderen in hun eigen situatie anno 2016. Stephan Warnik: “Je wil bezoekers de ramp voor een deel laten beleven in termen van ‘als dat bij mij nu thuis zou gebeuren, hoe ziet dat er dan uit?’ Je hoopt dat bezoekers iets van de beleving van die ramp meekrijgen, of eigenlijk de gevolgen van die ramp, en daardoor ook het besef dat het toch wel erg prettig zou zijn als dat niet meer zou gebeuren. Waterbewustzijn creëren.” Centraal staat hierbij, zoals Femke van Drongelen aangeeft, dat “de beelden van 1916 naar het heden worden getrokken.”

Dagje uit
Naast educatie en reflectie wil het museum echter ook een leuk uitje bieden: “Je hebt aan de ene kant met een ramp en verdriet te maken en aan de andere kant wil je wel het hele jaar door ook een leuk uitje zijn. Dus daar in de balans in te vinden is best lastig”, aldus Warnik. Om de combinatie tussen een ‘leuk uitje’ en de treurige geschiedenis van de ramp te maken, is het thema Overspoeld geïntegreerd in het buitenmuseum. Hierbij staat het creëren van een belevenis centraal, maar ook het zorgen voor bewustwording bij de bezoeker over de huidige strijd tegen het water en de maatregelen die worden genomen om een nieuwe watersnoodramp te voorkomen.

Watersnoodstraat
Blikvanger van Overspoeld is de watersnoodstraat. Dat is waar het museum groots mee uit wil pakken: het gebruikt een hele straat van het buitenmuseum om te laten zien hoe de overstroming er destijds uitzag. Bij de inrichting van de straat is rekening gehouden met het neerzetten van een beleving: “Het is een combinatie van zelf beleven, doorleven, dan ben je beter betrokken, maar ook van verrast worden”, aldus Nina Lambalk (HHNK). Na het zien van de watersnoodstraat doorlopen de bezoekers de rest van het buitenmuseum waar de andere onderdelen van Overspoeld zijn geplaatst. Deze combinatie van onderdelen moet leiden tot kennisoverdracht en bewustwording. Warnik: “Ik denk dat de kennis overgedragen in de vorm van een beleving een hele duurzame vorm van educatie is. De kennis die je op doet wordt gecombineerd met een emotie, die blijft het langst hangen. Het fysieke aspect van het Zuiderzeemuseum wordt hiervoor benut, waarbij verhalen vertellen de verbindende schakel is.”

Resultaten

De ondervraagde bezoekers (n=279) zijn enthousiast over de tentoonstelling en beoordelen deze met (zeer) positieve cijfers, gemiddeld een 7,9. De vormgeving wekt de interesse van de bezoekers en nodigt uit om te ontdekken. Verder zijn de gevoelens die verbonden zijn aan het thema vooral positief: ‘boeiend’, ‘mooi’ en ‘leerzaam’. De woorden die men zelf aan Overspoeld koppelt zijn ‘leerzaam’, ‘indrukwekkend’ en ‘bewustwording’.

Het merendeel van de bezoekers (56%) had bij de start van het bezoek enige kennis over de watersnoodramp. Bezoekers zijn zeer tevreden over de vormgeving van met name de watersnoodstraat en geven aan (zeer) tevreden te zijn over de educatieve waarde van Overspoeld: 66% is bewuster geworden wat er wordt gedaan om overstromingen te voorkomen. Ook is eenzelfde percentage zich bewuster geworden van wat het betekent om onder de waterspiegel te wonen.

Met name de interactie met de acteurs in het museum werd door de bezoekers gewaardeerd. Dit werd in de focusgroepen als essentieel onderdeel gezien om Overspoeld tot leven te laten komen; in de enquête gaf 81% van de bezoekers aan de personages te waarderen.

Lees het hele rapport: Rapportage Zuiderzeemuseum

Recommended Posts